ئیسماعیل ههورامی
ئی پۆسته سپاما. پێویستا جاڤاسکریپت چالاک بۆ, you need JavaScript enabled to view it
دهسهڵات چیه؟هێمای زۆروتووڕهی؟پاوان كردن وههیمهنه؟ئایائاوههاپێناسهیك لهدهرونی دسهڵاتداشاردراوهیه؟یاخوددهتوانرێت دسهڵاتت لهدهستدابێت وبهڵام وعادل ومێهربان وخهڵكی ودیموكرات وئازادی ویست بی؟
دهسهڵات چیه؟هێمای زۆروتووڕهی؟پاوان كردن وههیمهنه؟ئایائاوههاپێناسهیك لهدهرونی دسهڵاتداشاردراوهیه؟یاخوددهتوانرێت دسهڵاتت لهدهستدابێت وبهڵام وعادل ومێهربان وخهڵكی ودیموكرات وئازادی ویست بی؟زۆرێك دهڵیِن وژنان له سهروی ههمویانه وه،كهئامانجمان بهدهست هێنانی دهسهڵات نیه،وهنایانهوێت له دهسه ڵات دابهشداری بكهن،لهم ڕوانگهوهدهسه ڵات هێمایكی پیاوانه یه،كهئامانجی سهركوت كردنه،بڕیاره بكوژێت،لهسێدارهوزوڵم وزۆرشهرعیهت پێ بدات.ههنوكهش وهههموكات وابووهوههرواش دهبێت،ههربۆیه خۆیان لهبهدهسته وهگرتنی دهسهڵات بهدوردهگرن ودهبنه هۆی،لهمهوبهدواش ههروابمێنێت كهههبووه.دسهڵات لێرهدایانی حاكمیهتی سیاسی وحكومهت لهمێژودا،ههموكات نوێنهری چینهبورژواكانی كۆمهڵگه بووه،ههڵبهت دهسهڵاتێك كهلهدهستی فاسدان بێت ،فاسددهبێت.بڕیارنیهچهمكهكان پیرۆزبكرێن وبهنهگۆڕی سهیریان بكرێت ووهئهوكاریگهریهی كهپێشتر ههیانبووه،بۆزاتی ئهوچهمكانهی بگه ڕینینهو.ئهگهرتاوهكوئیستادهسهڵات بێجگهلهقازانجی شهخسی،ئامانجێكی تری نهبوبێت،دهبێت ههوڵ بدرێت وبگۆڕدرێت.لهمێژودادهسهڵاتی حاكم،لهههرفۆڕمێداخۆی نیشانمان دابێت،نوێنهری چینهباڵاكانی كۆمهلگهبووه،ههربهوهشهوهنهوهستاوهوخۆیشی بهنوێنهری ڕگهزی دهسهڵات داران نمایش كردوهلهكۆمهڵگهدا.ئاوههاههلێك ههرگیزلهمێژودانههاتوتهئاراوهكهدسهڵاتێكی دیموكرات تێكهڵهیك لهههردورهگهزبێت وخۆی وهكونوێنهری راستهقینهی زۆرینهی كۆمهڵگه خۆی بسلمێنی ،لهدیموكراسیهبۆرژواكهی ههندی وڵاتی اسكاندیناویداكهتهنانهت بهرێژهی 50%ژنان بهسهركۆمهڵگهوه حكومهت دهكات بهجی دههێڵین.ئاوههادهسهڵاتێك ههرگیزنههاته ئاراوه،بهڵام ئایائهمهچارهنوسی مێژوی مرۆڤایهتیه كه دهبێت ههردهم دووباره بكرێتهوه؟بۆچی نابێت ههوڵێك بۆگۆڕانی بدرێت؟بۆچی تێكۆشانی ژنان بهدرێژای مێژووئامانجێكی پێچهوانهی ئهمهبووهكهلهژێرچهوساندنهوهی رهگهزی بێنهدهری؟كولتوری پیاوسالاری له ناوبهرێت وعهدالهتی رهگهزی بێنێته ئاراوه؟نهتهنیالهچوارچێوهكۆنكرێتیهكهی ماڵهوه،بهڵكولهژینگهی كاروكۆمهڵگهشدا؟ههم لهیاساوعورف وبوعدهتربیهتی وكولتوری كۆمهڵگهشدا؟چۆن دهتوانرێت بهسهرئهم بێ عهدالهتیهكۆمهڵایهتیهدازاڵ بیین؟بهوتسهورهی كهلهجێگای ئۆپۆزسیۆندادهتوانین بێ عهدالهتی رهگهزی لهناوبهرین،لهیۆتۆپیایك زیاترنیهوههرگیزنایتهدی،قسهكردن له سهرجهزیرهیكی خهیاڵی نیه،كهههموشتیێك بهباشترین شێوهرێیك خرابێت وپێویستی به هیزهگهلێكی مرۆییی نهبێت وپهیوهندیهكان لهسهرئهساسێكی دیموكراتیانهن.قسهلهسهركۆمهڵگهی راستهقینهی بهشهریه،كهئهگهرهێزبهدهست نههێنی،ئهوهبهدهستی دێنن وحكومهت دهكهن ویاسادادهڕێژن وژنانی پێ دهچهوسێنهوه وههژارهكان ههژارتروشێرهكرێكارهكان دهكوژن ودواتریش بێ كاریان دهكهن،منداڵهكان دهخهنه ههراجیهوهونابودیان دهكهن.
هێزیانی دهست نیشان كردنی چاره نوس،ئهگهرژنێك بڕیاربێت چارهنوسی خۆی دستنیشان بكات،دهبێت خاوهنی هێزێك بێت،ژنێك كه هێزودهسهڵاتی نهبێت ئهوازۆربهئاسانی حوكمی بهسهردادهكرێت وئهگهربڕیاربێت ژنان یاساباوهسواوهكانی ناوكۆمهڵگهی كوردی بگۆڕن،پێویست دهكات خاوهنی هێزیك بن،كهمن پێم وایههێزی بایكۆت كردنی سیكسی لهگهل پیاوهكانیانداباشترین چهك وهیزیك بێت لهباردوخی ئیستاداكهژنان خاوهنی بن.لێرهدامبهستم لهبهشداری دسهڵات وهێز،كۆمارێكی ئیسلامی سهراپاچاكسازی كاریانه نییه،بهڵكوهێزودهسهڵات بهشێوهیكی گشتیه.روون وئاشكرایه كهههرگیزبوونی چهندژنێك لهدهسهڵاتدا،بهومانایهنایت كهژنان دهتوانن لهورێگایهوه بوونی خۆیان بسلمێنن،دهبێت نوێنهری راستهقینهوبهئاگای ژنان،پێ بهپی پیاوان خۆیان بسلمێنن.
بۆرووبهروبوونهوهی ئهوستهمهی كهبهرانبهریتان دهكرێت ،لهتهواوی یاسازهمینی وسهماویهكاندا،تێكۆشانێكی توندوگیانبازانه كهبهربهستی زۆرگیان سهختی لهرووبهرووتاندایه.یهكێك لهوبهربهستانه بهسودفه،تێڕوانینێكه كهئاگایانه یان نائاگایانهدیهوێت ههردم لهجێگای ئۆپۆزسیۆن رۆڵی خۆی ببینێت.ئهوجۆره تێڕوانینه ناواقعی وبهدهره لهلۆژیك،خۆی لهجهزیرهعهبدایهتی خاڵی لهپیاودا،زندانی ده كات ووهههربهوشێوازهیشه شهرعیهت بهجیاوازی رهگهزی خۆی ده دات،ئهمهش وادهكات كهژنان ببنه لهشكرێكی بێ هێزی پیاوان وئهوان مهنع دهكهن لهبهشداری چالاكیهسیاسی_كۆمهڵایهتی هاوشانی پیاوان.
ئهگهربڕیاربێت ژنان لهگهڵ خۆیان ڕاوێژبهكهن وهلهدهوری خۆیان كۆببنهوهوڕێگهبهپیاوان نهدرێت هاوكاریان بن،لهبابهتهپهیوهندی دارهكان بهخۆیانهوه،نهگوازنهوهبۆژێردهسهڵاتی پیاوان ،وهشوێن وپێگهی خۆیان نهدهنه پیاوان،ئهستهمهلهئاوابارودۆخێكداوئاوههاژینگهیهكداژنان بوونی خۆیان بسهلمێنن ژنان چۆن دهتوانن دهرفهتهنایكسانهكان یهكسان بهكن؟وهچلۆن دهتوانێت ئهومافانهی كهلهلایهن پیاوانهوهولهژێردهسهڵاتی پیاودادهربازیان بكات وبیان هێنێتهوهژێردهسهڵاتی خۆی؟ئهدی چۆن دهتوانرێت كۆمهڵگهلهغهل وكۆتی كولتووری پیاوسالارانه دهربازبهكهین؟بڕیاروانیهكهپیاوان لهسهڕێگالاببرێن وهیاخودنابودوتهفروتونابكرێن،ئامانجمان ئهوهیهكهپیاوان شارهزاووهئاگابهێنرێن لهتێكۆشانهفمینیستیهكانی ئافرهتان،وهپیاوان لهسهربڕیاری خۆیان وبهبێ جهبرلهههندی مافی رهِگهزی خۆیان خۆشبن كهئهم مافانهش بهبێ هیچ ریكهوتنێكی كۆمهڵایهتی لهئهنجامی كۆمهڵێك یاساوڕێسای نهنوسراوهكهلهلاین رهگهزی بهرانبهرهوهدانی پێدانانرێت پی یان دراوه.
بڕیاروایه،كهكێشهكانی ژنان لهبهرنامهی بزاوتهكۆمهڵایهتیهكانداهاتووهبۆئهوهی وهكووگهورهترین كێشهكانی كۆمهڵگه خهباتی بۆبكرێت،بڕیاروانیهكهریكخراوهفمینیستهكان دهسهڵات بگرنه دهست،ئامانج ئهوهیه كهنوێنهری تێگهشتووپێگهشتوی ئافرهتان وهكوبهشێكی كاراوئهكتیڤ لهكۆمهڵگه،بۆگۆڕانێكی كۆمهڵایهتی كهتاوهكوئیستادهورێكی ئهوتۆی نهبووهتییدا.
ئهگهرتائیسته ئهزمونهكان نیشانیان داوه،كهژنان بهمهحزی بهشداری كردنیان له ئهحزاب وبزاوتهكۆمهڵایهتیهكاندا،ئهمهش وادهكات بهداخهوهلهلایهن پیاوانهوهاستغلال بكرێن وبكرێنه كراس سوری بهرلهشكر.
هۆكاری لاوازی ئهورێكخراوانهیه كهبهناوبۆپشت گیری كردن له مافه زهوت كراوهكانی ژنان دامهزراون،ئهربێت وژنان ئاماده نهبن كهبهشداری جوڵانهوهی ژنان بهكهن،ئیتردهبێت چهزهمانهتێك ههبێت لهلایهن پیاوانهوهبۆبهدهست هێنانی مافهكانیان.یهكجاروبۆههمیشهدهبێت بزانین ،بهبێ بهشداریكی كارای ژنان،لهبوارهسیاسی وكۆمهڵایهتی وئابووریهكاندالهلایهن خودی ژنانهوه،ئهوابهدست هێنانی هیچ كام لهمافهكانیان ئهمكانی نابێت،بهبێ بهشداری ئافرهتان لهتهواوی ریكخراوودامهزراوهكانی دسهڵاتێكی دیموكرات،بهشێوهیهكی یهكسان لهگهڵ پیاوانداكهدهبێت لهرێگهی بهش بهش كردنهوهبهشێوهیهكی یهكسان بهێنرێتهئاراوه،وهگهرنه كاركردنهكانمان بۆلهرهگوریشه ههڵتهكاندنی یاساجیاكاریه رهگهزیهكان بێ سووددهبێت.
