|
بهبونهو بهردهوامی و بهرشیهو گۆڤارهکهیماوه

دمای جه کار کۆتهی ماویڤی فرهی نویستهی به زڤانی
هۆرامی جه پهلیانهو گۆڤارو ڕۆژنامه و میدیاکانه ،
وه مدرایوو چهمهڕوانکهردیوی فرهی جه مهردمو
هۆرامانی ، خهریکا چیگهو چاگه تاکو هۆرامی (ئانیشا که
خهموهری زوانهکهیشانی) دهسبهرا پهی قهڵهمی. که
گهرهکشانه واژه هۆرامیهکا سهرجهنو زیننیکهراوه
دلی پهلیانهکاو ئنتهرنێتیهنهو دلی ڕوژنامهکانهو
جارو باریچ کتیبو نامیلکیچ بههۆرامیانه بهرمشا. ئانا
وهشحاڵانه گۆڤارو هۆرامانیچ پیدابیهن و کۆتهن
کوڕبهستهی چهنی نوسهرهکاشو ئهسپو ویشش تاودان.
ریکوزیێو پسه دهسهو نوسهراو هۆرامانیو بهرکهردهو
گۆڤارهکهیشا یون جه دهسکۆته چهمهڕوان نهکریایهکا
که چی دمایۆ به باڵاو هۆرامانی بڕیا. پی بونۆ مشیوم
واچمی سوپاس پهی خوای به بهزهیی که ههرکاتیوهنه
مهردمو دڵودهرون پاکو بی پشتیوانو هۆرامانی جه ڕوزگارو
هاتو نههاتو ژیانیشهنه که به دیڤودرنج و ههژدیهاکاو
دهوروبهریش دۆرگیریابوو و ههناسهبڕ بیهبوو، یان ههر
کاتیوهنه هۆرامان جه ئیشو ئازارو دهردو بهڵانه
خهریکبیهن گنو گیانهڵڵا ،پڕیوهنه کهینوبهینیوش
ئاردهن وهرۆ که وڵهمڵهش کهردهن قهیسهری پهی
ناحهزاو شهوهزهنگهیجش کهردینه جیهانیوی ڕوشنو
ئاوهدان پهی ئینسانه خاسهکا . جهههمان کاتیچهنه
ئاواتو هیوێوی تازهش دانۆپهنهماو ڤنو (ونو) و ههستش
جه لاشهو گیانی سڕبیهیمانه وستهنۆ جمای.
سپاسیوی یهکجار فرهیچ پهی ئانیشا که جه ڕوزگارو
نههاتی و تهنگانهیهنه ڤرهشا وهرنهدانو ئامێنی
هاناو هۆرامانیو زوانو کلتورو هۆرامانیۆ. مهخسهدم چا
قهڵهم بهدهسانه که هیچ جوره بههانیوه نماراوه
پهی وی دزیهیۆی و کارنهکهردهی و تهمهڵی کهردهی
جه نویستهیهنه به هۆرامیانه، بهڵکو ههمیشه
سهنگهرهنه بینی تا قهڵهمهكاشا ڕوهکهرانه
نهیاراو زوانو فهرههنگو هۆرامانی.خزمهت کهردهیچ چی
بارۆ به زوانی تهڕو قسی زلی نهبیهنو مهبو ، بهڵکو
مشیوم به نهخشهو پلانی وردکیشیا و سنوردار پاڵو
کارکهردیوی نهفهس دریژو پاکو پوختیهنه نیهتش وهنه
بهیو. ئینسانی مهردو خهموهریچ ئانهنه که قسهو
قسهڵۆک و خهڵکی کهرو سهنگهو مهحهکی پهی کیشانه
کهردهو ئهنجامو کارو کردهوهکاو ویشو گوشنهدو وه
تهماداریچ نهبو چانهیه که سهوای واچاش پهنه کوڕو
تهنگانهیاو بهشانو باڵشهره هوربدا، یان گوش نهدو
پانهیه که سهرو گولاکیچش کوا. بهڵکو ویجدانو ویشو
پهیلوێ خێرخوازی ویش کهرو پیمانهو سهرپشکو ههڵوێستو
بهرخودو ویش و ههردوی چهمیش نهتهرسانه قوجنوو وه
ملو ڕێ گیروو تفیچ کهرو شهیتانی و قوڵی مهردانهیش پهی
هورماڵو.
نوسهری (هۆرامینویس) ئانیشا گیروڤه که واژی هۆرامییشا
کهردینی دوسی زیندهگیشاو چهنی ڤنو گوشتو ههستیشا
تیکهڵی بیینی و بیینی شهیداو ئی زوانه شیرینو
ڕهنگینهیه. ئی جوره نوسهری ههمیشه ئینێ چهنی
ههستو نهستو زهحمهتکیشو ڕهشوڕوتو بهشوریایهکاوتهرو
هۆرامانی و ههمیشهیچ ئینێ وهڵی گرکهسیهنه جه
خهباتهنه. ئی نوسهری ههمیشه پسهنی هیزیوی روشنفکری
که بهرپرسیارینی وهرانوهرو خهڵکو هۆرامانیو، زوانو
کلتورو هۆرامانی، پۆکهی مشیوم فره ژیرانه کارهکاشا
ڤزاڕا و ڕیزهکاشا فره پاک ڕاگیرا وه نازا خهڵکیو
ڕیزهکاشا تیک بدو که گهرهکشا هۆرامانی به ویشو زوانو
خهڵکو کلتورشۆ تهسلیم به کهسانیوی نامهسولی کهرو که
پهی بهرژهوهندی هۆرامانی نهبیهیشا جه بیهیشا فره
خاستهرا. چونکه بهراسی فرینی چا کهسا پهی نانپڕچنایو
موچهوبهراتی هۆرامانشا پهشتهو گوشی وستهن یان به
بیچهوانهیچ سهرو هۆرامانیچۆ بینی مشهخۆری و فره به
ژیرانه نانوهرا. جا پۆکهی مشیوم گرد نوسهریوی هۆرامی
پاکو بهخزمهت ئاگاش جه بهڕه شڕهکیشبوو گرکهس سهرشۆ
نهنیشورهو پهی گرکهسیچش نهیاڤوره بهڵکو دورهیچش
ڤزووه .
گۆڤارو هۆرامانیچ مشیوم سینهش پهی واژه بیگهردو
بووڤهشو مۆسیقاویهکاو زڤانو هۆرامانی کهروڤهو ڕا
ئۆئانیشایچه گیرو که ئهگهر ئامابیێ و تاوابیێشا به
جوریوتهر نانشا پیداکهردێ گیره حهزیچ نهکهرینی
هۆرامییچباو زوانو هۆرامیچ به وهرم نهوینینی. ڕاگرتهو
دڵو خهڵکیچ مشوم فره ژیرانه بوو. به هۆرامیانهکهو
ویما، مهخسهدم ئانهنه که نوسهرو هۆرامی پاکیو
خزمهتکهری جه( فشه نوسهری هۆرامی) که پهی ئافهرینی
ویش مرمانو جیا کریوڤه.
جاریو ئیسه پهی گۆڤارهکهیما هیچ مهواچو که دڵش
گهردهگیرو چون چیگهنه و چی وهخته ناسکهنه یاگیش
نیهنه، بهڵکو خوا خواما جاریو یو بوو قهڵهمهکهیش
نوکبدوره پهیش تا لاپهرهکهیش زیاتهر ڕهنگینیبا وه
دماجاریچ گردیماوه تاومی خزمهتش کهرمی تا ئی داره
سهرو پهیاوه مهنورهو گنو بهرگرتهی ، پۆکهی با
جاریو نهدهیمیش وهرو کاردو خهنجهرو ڕهخنهیو ههتا
پهیما کریو ههر نوقڵانهش دهیمی. پا هیوانا که ئانی
واژهو (هۆرامی) گیروشاوه دهسبدا دهسو یهکتریو
پهشتهو یهکتری نهدا زهمینو دهنگشا کهرا یهک دهنگو
گرد پیوه بلمی ڕوهو ئامانجیوی (گردی) که گرد هۆرامییوی
ساحیب بیروباوهری شهریف سهربهرزو بهختهوهر بوو. کی
پهنهش وهشا پیکاریما یانهش ئاواو کیچ پهنهش ناوهشا
بدهرهک.
هۆرامان عبدالرحمان
2008/06/10 سوید؟لوند
|